Όπως κάθε χρόνο αναζητώ παγκόσμιες διακρίσεις του ελληνικού κοσμήματος που θα κοσμήσουν το εξώφυλλο του Just Gold. Έτσι λοιπόν και φέτος ξεκινώντας την αναζήτηση, έπεσα επάνω στη διάκριση του Eros Psyche στα JCK Awards της περασμένης χρονιάς.
Παρακολούθησα το Design Section της Athens Jewelry International Show, από την πρώτη κιόλας χρονιά που αυτό καθιερώθηκε. Γνώριζα λοιπόν το Eros Psyche από την ετήσια συμμετοχή τους. Έτσι λοιπόν πήρα το θάρρος να επικοινωνήσω μαζί τους και να ζητήσω να φιλοξενήσουμε στο εξώφυλλο το δαχτυλίδι που διακρίθηκε. Αλλά και να τους γνωρίσω από κοντά.
Κάπως έτσι, βρέθηκα στο στούντιο του Eros Psyche, στην καρδιά της Αθήνας. Έτσι ώστε να γνωρίσω τους καλλιτέχνες πίσω από το κόσμημα. Εκεί με υποδέχθηκε η Μαρία Αποστολοπούλου.
Η συνάντησή μας έμελλε να είναι μια πολύωρη, καθώς και ουσιαστική κουβέντα γύρω από την τέχνη και τη δημιουργία. Αλλά και το νόημα του να επιμένεις σε κάτι που αγαπάς, ακόμη κι αν μοιάζει “ξεχασμένο” στον σύγχρονο κόσμο. Μέσα από τα λόγια και το πάθος της, ένιωσα θαυμασμό και ταυτόχρονα μια απρόσμενη ελπίδα.
Σε μια εποχή δύσκολη, όπου πολλοί εγκαταλείπουν, είδα έναν άνθρωπο που παλεύει να κρατήσει ζωντανή μια τέχνη αιώνων. Και το κάνει με σεμνότητα, φως αλλά και διάθεση να τη μοιραστεί. Κάτι που σπάνια συναντάς.
Η τέχνη της σφραγιδογλυφίας
Η Μαρία δεν δημιουργεί απλώς κοσμήματα, ανασταίνει μια αρχαία ελληνική τέχνη, τη σφραγιδογλυφία (ή γλυπτογραφία). Δηλαδή τη χάραξη μορφών και συμβόλων σε πολύτιμους λίθους, αποκλειστικά στο χέρι.
Η τέχνη αυτή, ήταν πάντα συνδεδεμένη με το ιερό και το προσωπικό. Με καταβολές που φτάνουν στους αρχαίους Έλληνες φιλοσόφους, ποιητές και βασιλείς. Κάθε λίθος γινόταν φορέας νοήματος και πνεύματος, αποτελούσε την προσωπική ταυτότητα του καθενός.
Η Μαρία Αποστολοπούλου ήρθε σε επαφή με αυτήν την τέχνη τη δεκαετία του ’90. Ενώ ασχολούνταν με την σκηνογραφία και ενδυματολογία. Όταν άκουσε για τον Νick Kielty-Labrinides, αποφάσισε να μαθητεύσει κοντά του. Ήταν ο τελευταίος Ευρωπαίος δάσκαλος της σχολής της σφραγιδογλυφίας, και είχε εγκατασταθεί στην Ελλάδα για να διδάξει. Για έξι ολόκληρα χρόνια, αφιέρωσε τον εαυτό της στην ακρίβεια, την υπομονή και την πνευματικότητα της διαδικασίας. Αντλώντας όσο περισσότερα μπορούσε από αυτόν τον ξεχωριστό άνθρωπο.
Από τότε, η Μαρία έγινε μία από τις ελάχιστες engravers στον κόσμο, που συνεχίζουν αυτή την τέχνη. Όχι μέσα από μαζική παραγωγή, αλλά όπως γινόταν χιλιάδες χρόνια πριν, με το χέρι. Με αναπνοή, συγκέντρωση και βαθιά γνώση του λίθου, ο οποίος δεν συγχωρεί λάθη.
Μαζί με τον Νίκο Καρακώστα, γνωστό για τα φουτουριστικά και γλυπτικά σχέδιά του, συνδυάζουν τη γλυπτογραφία με τη σύγχρονη αισθητική. Δημιουργώντας μοναδικά χειροποίητα κοσμήματα που μοιάζουν με μικρά έργα τέχνης. Είναι εντυπωσιακό πώς μια αρχαία τεχνική συναντά τον σύγχρονο σχεδιασμό. Αποδεικνύοντας πως το παρελθόν και το μέλλον μπορούν να συνυπάρχουν αρμονικά επάνω σε ένα μόνο αντικείμενο.
Η φιλοσοφία πίσω από το όνομα “Eros Psyche”
Κάποια στιγμή μέσα στην κουβέντα μας και αφού μου είχε δείξει διάφορα θέματα που επιλέγει, τη ρώτησα ποιο είναι το αγαπημένο της δημιουργικό θέμα. Μου απάντησε χωρίς δισταγμό και με χαμόγελο: «Ο Έρωτας φυσικά, γιατί είναι η κινητήριος δύναμη της Ψυχής.»
Έτσι γεννήθηκε και το όνομα του στούντιο: Eros Psyche. Ένας τίτλος που εκφράζει απόλυτα τη φιλοσοφία τους, τη συνάντηση της δημιουργικής ενέργειας με την εσωτερική ουσία της τέχνης.
Κάθε έργο που γεννιέται σε αυτό το ατελιέ είναι αποτέλεσμα αυτής της συνάντησης. Ο Έρωτας ενεργοποιεί την Ψυχή, και έτσι η ύλη μεταμορφώνεται σε κάτι ανώτερο, σε σύμβολο, τέχνη, μήνυμα.
Αναγνωρίσεις και διεθνείς συνεργασίες
Το έργο της Μαρίας και του Νίκου έχει λάβει πλήθος διακρίσεων τα τελευταία χρόνια. Τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό. Και οι δύο δημιουργοί έχουν βραβευτεί επανειλημμένα για τον σχεδιασμό και τη συμβολή τους στη σύγχρονη καλλιτεχνική κοσμηματοποιία.
Η συνεργασία του studio με το Houston Museum of Natural Science είναι μια σπουδαία στιγμή. Το μουσείο φιλοξενεί κοσμήματά της στο επίσημο jewelry shop του, προσεγγίζοντας τη γλυπτογραφία ως τέχνη και όχι ως προϊόν. Παράλληλα, η σχέση της με το British Museum είναι διαρκής και δημιουργική. Το μουσείο της αναθέτει ειδικές παραγγελίες συνδεδεμένες με περιοδικές εκθέσεις. Καλώντας τη να εμπνευστεί από ιστορικά και καλλιτεχνικά θέματα για να δημιουργήσει νέα έργα.
Το έργο του Eros Psyche έχει επίσης παρουσιαστεί στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης και το Μουσείο Κοσμήματος Ηλία Λαλαούνη. Ενώ η Μαρία είναι επίσημα recommended artist του Homo Faber Guide. Της διεθνούς πλατφόρμας του Michelangelo Foundation, που αναδεικνύει τους κορυφαίους τεχνίτες, δημιουργούς και εργαστήρια χειροτεχνίας στον κόσμο.
Η παρουσία της εκεί δεν είναι απλώς τιμητική. Είναι επιβεβαίωση της αυθεντικότητας αλλά και του πολιτισμικού αποτυπώματός της. Το Eros Psyche συγκαταλέγεται ανάμεσα στα λίγα ενεργά γλυπτικά ατελιέ παγκοσμίως που εξακολουθούν να δουλεύουν με τον τρόπο των αρχαίων μαστόρων.
Το όνειρο
Μέσα στις πολλές θεματικές που ανοίξαμε εκείνη τη μέρα, μιλήσαμε και για το μεγαλύτερο πρόβλημα της ελληνικής κοσμηματοποιίας. Την έλλειψη μιας ενιαίας σχολής που να συγκεντρώνει όλες τις ειδικότητες του κλάδου, σχεδιαστές, τεχνίτες καθώς και χαράκτες. Μια σχολή που θα έδινε στην κοσμηματοποιία τη θέση που της αξίζει ως εθνική τέχνη. Όχι μόνο σε τοπικό επίπεδο, αλλά και διεθνώς, προβάλλοντας την Ελλάδα ως κοιτίδα της δημιουργίας.
Η Μαρία μου μίλησε με όραμα και βαθιά επιθυμία για το όνειρό της να δημιουργηθεί μια Δημόσια Σχολή Κοσμηματοποιίας. Ανοιχτή σε νέους καλλιτέχνες που θέλουν να μάθουν, να εξελιχθούν και να συνεχίσουν την τέχνη αυτή. Όνειρό της είναι να δει το ελληνικό κόσμημα να αποκτά ξανά το κύρος που του αξίζει ως τέχνη, πολιτισμός και ταυτότητα.
Η Μαρία Αποστολοπούλου δεν κρατά την τέχνη για τον εαυτό της. Έχει τη διάθεση να τη μοιραστεί, να τη διδάξει, αλλά και να τη συνεχίσει. Μέσα από το έργο και τα λόγια της μεταδίδει την πίστη πως το ελληνικό κόσμημα μπορεί να ξαναβρεί την προγενέστερη αίγλη του. Να ξαναγίνει σημείο αναφοράς του πολιτισμού και της ψυχής μας.
Φεύγοντας από το στούντιο εκείνη την ημέρα, είχα την αίσθηση πως είχα συναντήσει έναν άνθρωπο φωτεινό, με μια αύρα ηρεμίας, καλοσύνης αλλά και δημιουργικής δύναμης, που μου είχε χαρίσει ελπίδα. Την πεποίθηση πως, όσο υπάρχουν άνθρωποι σαν εκείνη, η τέχνη θα εξακολουθεί να γεννιέται, να εμπνέει και να ταξιδεύει πέρα από τα σύνορα του τόπου και του χρόνου.
Μαρία Αρναουτέλη
JUST GOLD 10
